VincentHunink.nl

Home > INTRO ||| ONDERZOEK | ONDERWIJS



Download Index (PDF)
(4e ed. 2008)

nieuws

technische info

links

artikelen:

 


INDEX REVIANUS


This page refers to an electronic index to the published letters by Gerard Reve, one of the greatest 20th century authors in the Netherlands.

---------

Gerard Reve is als schrijver bovenal bekend om zijn spraakmakende romans. Maar veel  doorgewinterde liefhebbers vinden dat zijn mooiste werk eigenlijk bestaat uit de zeer omvangrijke productie van brieven. Tot nu toe werden een groot aantal verspreide bundels brieven gepubliceerd, doorgaans collecties van brieven van Reve aan één persoon, of een aantal personen. Voor wie de brieven chronologisch wil lezen, onstaat daardoor een probleem. Men moet van boek naar boek gaan en bladerenderwijs de brieven in de juiste tijdsvolgorde lezen.

Gelukkig is er hulp. In 1989 publiceerde ik in boekvorm de Index Revianus:

INDEX REVIANUS
Uitgeverij Verzameld Werk, Nijmegen 1989

-- hier en daar nog antiquarisch te verkrijgen!). In dit praktische hulpmiddel krijgt de belangstellende lezer een chrologisch geordende lijst van alle gepubliceerde brieven van Reve.

De tijden veranderen, en Revianen veranderen mee. Thans, dertien jaar na de boekpublicatie (als dat maar geluk brengt!) volgt op deze site de electronische versie van de Index, die dan ook terecht is omgedoopt tot Index Revianus Electronicus.

De basis van het materiaal is de gedrukte tekst van de uitgave uit 1989. Deze is bewerkt en aangevuld met alle inmiddels verschenen brievenboeken. De verwijzingen zijn, waar nodig, gewijzigd, met name door het verschijnen van het Verzameld Werk.

Voortaan dus bij voorkeur de PC naast de Reve-boekenkast paraat  houden, maar printen kan natuurlijk ook. Het materiaal is vanaf nu vrijelijk beschikbaar voor alle Reve-liefhebbers! Wie het hergebruikt wordt wel vriendelijk verzocht de bron, namelijk deze website, te vermelden, evenals de naam van de maker.  Een kwestie van fatsoen, zoude ik zeggen.

De Index Revianus is geheel herzien en bijgewerkt met de allernieuwste uitgaven.

December 2003 verscheen: Eric Schneyderberg, Gekke jongen, wijze man; over Boudewijn Büch en Gerard Reve-over Gerard Reve en Boudewijn Büch, (Aenigma) Amsterdam 2003; geen ISBN, niet in de handel.  In deze uitgave wordt geciteerd uit onuitgegeven correspondentie tussen Reve en Büch. Omdat het niet om voor iedereen toegankelijke teksten gaat, is de uitgave niet verwerkt in de Index Revianus.

Februari 2010: de terecht veelgeprezen en vuistdikke biografie van Reve door Nop Maas (2009-2010) put uit een schat aan brieven van Reve. Het gaat voor een groot deel om ongepubliceerde brieven, waaruit alleen losse passages of zinnen worden geciteerd of geparafraseerd. Het is voor een Index-maker ondoenlijk om al dat materiaal te verwerken. Tot nader order blijft de biografie dus buiten de Index. Helaas.


NIEUWS
 

Verschenen (najaar 2005):

Gerard Reve, Geert van Oorschot, Briefwisseling, Amsterdam  2005

Deze langverwachte nieuwe uitgave bevat zo'n 700 brieven, waarvan het merendeel van Reve.

Verschenen (najaar 2007):

Gerard Reve, Moedig voorwaarts, brieven aan Bert en Netty de Groot, De Bezige Bij, Amsterdam 2007

Verschenen (voorjaar 2008)

 W.F. Hermans, Gerard Reve, Verscheur deze brief! Ik vertel je veel te veel. Een briefwisseling, (De Bezige Bij) Amsterdam 2008

Deze drie nieuwe, omvangrijke brievenboeken zijn, voor zover het brieven van Reve betreft, verwerkt in de nieuwe, VIERDE versie van de Index Revianus. (voorjaar 2008)

 


Te verschijnen:

Verzamelde Brieven Deel 1
Dit deel van de definitieve verzamel-editie van de brieven bevat de her en der gepubliceerde brieven tot aan 1965. Helaas dus geen nieuw materiaal, maar wel gaat een oude wens in vervulling, die ooit achter deze Index Revianus lag: alles op volgorde!

Binnenkort dreigt de Reve-brievenindex dus deels overbodig te worden. Of niet? We wachten af.

De uitgave is helaas voor onbepaalde tijd uitgesteld


 

Ga naar technische info, afkortingen, bibliografie, links

Download Index (PDF)

Wanneer u het PDF-bestand niet goed kunt downloaden of printen, kunt u contact met mij opnemen.

 
Gerard
(Kornelis van het) Reve in 1969. (Foto Vincent Mentzel)


TECHNISCHE INFO


1. De term 'brievenboeken' dient ruim te worden opgevat: behalve de boeken van Reve die uitsluitend brieven bevatten heb ik ook de brieven die in verzamelbun­dels van Reve zijn gepubliceerd opgenomen. Ik heb mij daarbij beperkt tot de onder naam van Reve verschenen normale handelsuitgaven. Hierdoor vallen dus alle brieven die slechts in bibliofiele uitgaven verschenen zijn (zoals de brieven aan Jotie T'Hooft uit 1985 en brieven aan Rudy Kousbroek uit 1986) buiten de lijst, evenals brieven van Reve die in boeken van anderen gepubliceerd zijn. Ook alle niet gepubliceerde brieven in privé-bezit blijven buiten beschouwing. Een inventarisatie daarvan zou op zichzelf interessant zijn, maar valt buiten het doel van deze index.

De reisbrieven van Op weg naar het einde en Nader tot U, en de in Verzameld Werk uitgegeven reisbrieven worden hier beschouwd als brieven, en zijn dus in de lijst opgenomen.

 

Van alle brieven is de laatste boekpublikatie genomen. Zo wordt bijvoorbeeld voor de vroege brieven aan Simon Carmiggelt niet verwezen naar De taal der liefde, maar naar Brieven aan Simon C.. Zie voorts de bibliografie.  

 

Eind 2002 verscheen een boekje over Reve door Tom Rooduijn, waarin uit enkele nog ongepubliceerde, belangwekkende correspondenties wordt geciteerd. Na enige aarzeling heb ik de met naam en datum genoemde brieven opgenomen in de index. Deze verwijzingen naar onvolledige brieven zijn in cursief gezet en voorzien van de aanduiding (citaten).

 

2. De volgende gegevens zijn opgenomen: plaats, datum, geadresseerde en vindplaats (boek en pagina). Zoveel mogelijk is exact overgenomen wat in de uitgaven staat. Enkele evidente zetfouten zijn stilzwijgend verbeterd. Een aantal aanpassingen moest echter worden gemaakt (zie 3. t/m 6.)

 

3. Bij de datering zijn alle data genormaliseerd tot het cijfer­patroon dag/maand/jaar. Zo wordt een opgave in de tekst als '1 september 1963' tot 01/09/63, '4 october 1670'  tot 04/10/70, 'le 26 janvier 1976' tot 01/01/76, 'Pinkstermaandag 1963' tot 03/06/63. Indien een brief niet op één dag is geschreven, is van elke in de brief aangeduide datum een aparte ingang in de index gemaakt. Dat betekent dus dat er meer ingangen dan brieven zijn. Bij onvolledige opgave van het jaar is dat stilzwijgend aangevuld, als geen misverstand mogelijk is. Bij brieven waar elke vorm van datering ontbreekt heb ik een andere methode moeten volgen. Het gaat hier om (1) gewone brieven en (2) ingezonden brieven, met name uit de miserabel uitgegeven bundel Schoon schip. Terwille van de ordening heb ik bij de eerste groep, voor zo ver mogelijk, een datum aangevuld, die dan tussen haakjes gezet is, zoals '(ca. 03/59)'. De plaatsing in de lijst van dergelijke brieven vormt soms een probleem: in een aantal gevallen kan uit de plaatsaanduiding of de inhoud van de brief voldoende informatie worden afgeleid voor een min of meer korrekte plaatsing, in andere gevallen moet ik volstaan met het rangschikken van een brief aan het begin of einde van een maand. Bij jaren die niet rijk vertegenwoordigd zijn in de gepubliceerde korrespondentie leveren onvolledig gedateerde brieven meestal geen probleem op voor de plaatsing. Bij de tweede groep, de ingezonden brieven, heb ik bij ontbreken van datering de publikatiedatum aangehouden. In de lijst zijn deze data voorzien van een aanduiding `P', zoals '(P.05/09/75)'. 

 

4. Bij de plaatsaanduiding is in principe gekozen voor de plaatsnaam. Soms is die tussen haakjes toegevoegd. Bij ontbreken van enige plaatsaanduiding is de afkorting 'z.p.' (zonder plaats) gebruikt. Huisnamen zijn tussen aanhalingstekens gezet, zoals 'Sea View'. Reve zelf gebruikt in zijn Friese periode vrijwel steeds de plaatsnaam 'Greonterp', vaak aan­gevuld met de huisnaam, zoals 'Huize Algra'. In de lijst is consequent voor 'Greonterp' gekozen. In zijn vanuit Le Poët-Laval verstuurde brieven gebruikt hij juist meestal de huisnaam 'La Grâce', en blijft de plaatsnaam nogal eens weg. In de lijst is hier steeds gekozen voor 'La Grâce'. Ik volg hierbij Reve's eigen vereenvoudigde plaatsaan­duiding zoals in de Brieven aan Ludo P..

 

5. Bij de geadresseerde is, in het geval van brievenboeken, de naam opgenomen zoals die in de titel van het boek geschreven wordt, en niet zoals in de aanhef van elke afzonderlijke brief. Alleen in een geval als de brief van 10/08/63 aan M., opgenomen in de Brieven aan Wimie, is van deze regel afgeweken, omdat het daar om een geheel andere persoon gaat. Pseudoniemen, koosnamen, verkorte namen, en dergelijke zijn niet veranderd, voorzover ze door Reve zijn gebruikt.

 

6. Bij de boek- en pagina-aanduiding vallen de brieven in Album Gerard Reve op. In dit boek, dat bibliografisch zo mogelijk nog slechter uitgegeven is dan Schoon schip, zijn de pagina's niet genummerd. Derhalve heb ik er niet naar kunnen verwijzen.

 

 



LINKS

 

Over Gerard Reve is uiteraard heel wat op het Internet te vinden. Enkele nuttige tips:

  • Nieuw, per begin december 2003, en meteen heel erg goed en actueel is:
    Nader tot Reve. Aanbevolen voor de nieuwste info, nuttige links, foto's etc.
  • De Reve-kalender geeft per dag een mooi citaat.
  • Op Reve-weblog kunnen liefhebbers van Reve ook met elkaar schrijven.
  • Via een nuttige Reve-startpagina is nog meer info te krijgen, waaronder veel teksten en links.

Kaart van Reve aan Komrij op verkooptentoonstelling

Antiquariaat Aioloz te Leiden organiseerde van 31 maart tot en met 21 april 2004 een verkooptentoonstelling van een collectie manuscripten en documenten van Gerrit Komrij. Het materiaal is allemaal origineel en afkomstig van de zolder van Komrij (het resultaat van een grote schoonmaak).

De tentoonstelling bevat 350 zeer uitlopende stukken: van een archiefdoos uit de periode 1963-1968 met gedichten en brieven (à 23.500,-), de vertaling door Komrij van het toneelstuk Het belang van Ernst van Oscar Wilde (à 7.950,-) én een ansichtkaart van Gerard Reve aan Komrij uit 1969.
De tekst op dekaart, verstuurd vanuit Quarteira Algarve, Portugal) op 4 mei 1969 luidt als volgt:
 
"Lieve Gerrit & Charles, Gloeiende zon overdag & verfrissende koelte s'avonds & s'nachts. Zo moet het over de hele wereld. De Jongens hier zijn wel hartverscheurend mooi & weerloos. Verscheidene van hen lijken op Charles."
"Ik hoop dat ik nog bovenaan de lijst sta van hen, met wie Charles lichamelijk mag verkeren. Ik ben heel slank & bruin geworden. Ik kom langs in een nieuw pak & en met het haar sportief geknipt, & en alles van onderen goed gewassen & en duchtig uitgeschuimd. Desnoods hoef ik alleen maar Charles zijn liefste 2 werelden, met het heelal daartussen, door zijn fluwelen broek heen te voelen, terwijl ik mijzelf in aanbidding beroer. Liefs kusjes van Wolfje & Gerard."

bron: http://www.nadertotreve.nl/nieuws




Eerder over Reve gepubliceerd:

 

Eigenlijk geloof ik niets; Essays over het werk van Gerard Reve,
 red.Vincent Hunink, P.Sars en J.Paardekooper  Nijmegen 1990; [187 p.];

 


latest changes here: 03-10-2012 16:15

 


De Bezige Bij

L.J. Veen

Reve in de KB

 

HOME VH / vincenthunink.nl

(c) 2014 V. Hunink

copyright statement  / contact