intro

schema

teksten

presentaties

lectuur

toetsing 

tentameneisen

bibliografie

contact


COLLEGE ANTIEKE ROMAN


Apuleius


Op deze pagina vindt u aanvullend materiaal bij de cursus 'Antieke roman', een keuzemodule binnen de minoren Griekse en Latijnse Letterkunde, Literatuurtheorie en Klassieke Cultuur, zoals gegeven aan de Radboud Universiteit Nijmegen in periode 2 van het cursusjaar 2014-2015. Hieronder worden de onderdelen op deze pagina kort beschreven.

Het schema van de colleges spreekt voor zichzelf. Eventuele aanpassingen worden hier op de site bijgehouden.

Een overzicht van de te lezen en bestuderen teksten vormt de basis van het college, maar er is veel ruimte voor presentaties door studenten, waarbij samenwerking gewenst is.

Het college wordt getoetst door middel van een individueel te schrijven paper. De tentameneisen staan, met uurberekening en al, nog eens apart vermeld.

Studenten GLTC kunnen, als zij dat willen, ook tentamen doen over een zelfstandig te lezen pensum Latijn of Griekse teksten uit romans. De eis van het paper vervalt dan voor hen. Vanzelfsprekend kan in overleg ook een extra pensum worden gelezen, ter aanvulling van het paper. In dat geval kunnen extra studiepunten worden toegekend. In ieder geval moet voor een pensum van te voren goedkeuring van de docent worden gevraagd.

Voor de bibliografie is gebruik gemaakt van bestaande lijsten op het internet. Enkele links ronden de pagina af.

Voor aanvullingen en opmerkingen kunnen belangstellenden mij aanspreken of e-mailen.

 



Schema   

Nr.

Hoorcollege 1e uur

Presentaties 2e uur

 

1
(27-10)

 

Inleiding op de cursus / Bronnen van antieke fictie

Model: Xenofon van Efese (docent)
Klik hier voor uitgebreide summary en hier voor een korter overzicht op Wikipedia)

 

2
(3-11)

Ontwikkeling: Chariton

presentaties (Chariton)

 

3
(10-11)

Humor: Petronius

presentaties (Petronius)

 

4
(17-11)

Diepgang: Apuleius (i)

presentaties (Apuleius, m.u.v. Amor en Psyche)

 

5
(24-11)

 

(college vervalt)

(college vervalt)


6
(1-12)

Diepgang: Apuleius (ii)

presentaties (Apuleius, Amor en Psyche
 

7
(8-12)
 

Voortzetting: Historia Apollonii
en Hagiografie
presentaties (Paulus en Thecla)

 

 


Petronius (moderne sculptuur)



Teksten


Het college draait om enkele centrale teksten uit het genre van de antieke roman. Van alle deelnemers wordt verwacht dat zij in ieder geval de volgende teksten in vertaling lezen en bestuderen.

Lezen

  • Chariton, Chaireas en KallirhoŽ, een liefde, vertaald en toegelicht door Emilie van Opstall, Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam 1998; antiquarisch nog verkrijgbaar. [ca. 150 p.]
  • Petronius, Satyrica, vertaald en toegelicht door Vincent Hunink, Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam 2006 [ca. 195 p.]  in de boekwinkel verkrijgbaar. Zie ook: http://petronius.vincenthunink.nl

          NB De oudere, nog goed verkrijgbare Nederlandse vertaling door A.D. Leeman is voor dit college ook goed bruikbaar.

  • Apuleius, De gouden ezel, Metamorfosen, vertaald door Vincent Hunink, Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam 2003 [ca. 250 p.]; of 3e druk als Salamander Klassiek, Amsterdam 2012 in de boekwinkel verkrijgbaar. Zie ook http://apuleius.vincenthunink.nl

          NB De oudere vertaling door M.A. Schwartz, eerder uitgegeven bij dezelfde uitgeverij, wordt voor dit college afgeraden.
       

aanbevolen (niet verplicht):

  • Longos, Dafnis en ChloŽ, een opvoeding in Eros, vertaald, ingeleid en uitgeleid door Marjon van Es, Ambo, Amsterdam 2001 (of: Longos, Daphnis en Chloť, vertaald door Stephan van den Broek, Houtekiet, Antwerpen-Baarn 1990)[ca. 125 p.]

NB Andere vertalingen in een van de moderne talen zijn ook toegestaan. Het moet wel gaan om integrale en recente vertalingen (gťťn bloemlezingen, gťťn vrije bewerkingen). Bij twijfel: raadpleeg de docent.

 

Alle deelnemers  worden geacht deze romans gelezen te hebben voordat de boeken op college ter sprake komen. De roman van Chariton dient dus op het tweede college door iedereen gelezen te zijn, die van Petronius een week later. 

De roman van Longos komt op college niet structureel aan de orde. De tekst leent zich echter zeer goed voor eventuele behandeling in presentaties en/of papers, en is dus van harte aanbevolen.

 

Bestuderen

  • Niklas Holzberg, De roman in de oudheid, Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam 1998 [ca. 150 p] antiquarisch hier en daar nog verkrijgbaar.

NB Aanbevolen wordt de herziene en vernieuwde Duitse editie van 2006:  Niklas Holzberg, Der antike Roman, eine EinfŁhrung, (Wissenschaftliche Buchgesellschaft) Darmstadt 2006 (online bestelbaar voor leden van de WB), ook verkrijgbaar bij bv. Amazon.de

Er is ook een Engelse editie van 1994. Deze is uiteraard ook toegestaan, ook al is de tekst qua bibliografie wat ouder.

Verder wordt enige secundaire literatuur bestudeerd (door bepaalde studenten) en gezamenlijk besproken in het college bij presentaties. Ten slotte bestudeert elke student enkele titels secundaire literatuur in het kader van het afsluitende paper.

 



Presentaties


In ieder college, m.u.v. het eerste, wordt het tweede uur ingeruimd voor mondelinge presentaties door de deelnemers. Zij schrijven zich hiervoor van tevoren in op een lijst die de docent op het eerste college meeneemt. Van iedereen wordt hier een bijdrage verwacht, die bovendien van voldoende kwaliteit moet zijn. (In andere gevallen volgt een extra schriftelijke opdracht).

De presentaties zijn in principe individueel (maar zie ook bij samenwerking), maar volgen een helder patroon van drie samenhangende onderdelen van elk een kwartier. Als eerste komt een secundair literatuurblok. Hierin bespreken studenten enkele (minimaal twee of drie) moderne artikelen of beschouwingen over de roman die in het college centraal staat. Steeds komt hierin een motivering van de keuze voor de te bespreken titels aan bod, voorts een beknopte samenvatting van de argumentatie (dus geen volledige parafrase!), liefst met een enkel voorbeeld, en een conclusie en eigen stellingname t.o.v. de behandelde kwesties en/of theorieŽn. Als vuistregel geldt: kies artikelen van relatief recente datum (niet vůůr 1970) met bij voorkeur tegengestelde of onderling sterk verschillende invalshoeken, en houd het kort.

Daarna volgt een analyse-blok. Hierin wordt de roman in kwestie, of een substantiŽle episode eruit, behandeld met als kader een theorie of invalshoek die een nauwe band heeft met het eigen vakgebied van de student(en), liefst in samenwerking met de eerste en derde presentator(en)). Te denken is bv. aan een historische vraagstelling (Geschiedenis), verwerking van de roman in vroeg-moderne Spaanse literatuur (Spaans), in 20e eeuwse film (Algemene Kunstwetenschappen) of andere kunstvormen (Kunstgeschiedenis). 

Verwacht wordt dat de gebruikte theorie of benaderingswijze kort wordt toegelicht en gedocumenteerd (bv. onder verwijzing naar een artikel of handboek), wordt toegepast op het tekstmateriaal, en dat uit de aanpak zinvolle conclusies worden getrokken. (Bv. het werk laat zich wel/niet goed met deze theorie benaderen, de roman blijkt wel/niet tot creatieve imitatie aan te zetten, met de benadering komen wel/niet onverwachte aspecten naar voren).

Let op: kies niet voor een narratieve analyse. In het algemeen zal de docent in het eerste uur (hoorcollege) aandacht besteden aan verteltechniek. Er zijn voldoende andere mogelijkheden.

Let op: zorg ervoor dat de tijd niet nodeloos wordt besteed. Dus geen informatie die algemeen bekend is, zeker niet bij boeken die door iedereen verplicht worden gelezen. Geef in die gevallen dus zeker geen handboek-overzichten van 'leven en werk', samenvattingen van de plot e.d. maar ga een gerichte stap verder.

Let op: maak alleen gebruik van PowerPoint wanneer dat werkelijk nuttig is en aantoonbaar iets toevoegt, bv. voor afbeeldingen of muziek. Puntsgewijze samenvattingen e.d. kunnen even goed worden verstrekt op een papieren hand-out.

Ten slotte volgt een discussieblok, waarin enkele stellingen of discussiepunten worden geformuleerd naar aanleiding van de lectuur van de roman en/of de interpretatie en historische doorwerking ervan. Bij voorkeur komen de discussiepunten voort uit de presentaties in het secundaire literatuurblok en het analyse-blok (zie ook onder samenwerking). In ieder geval wordt verwacht dat men aangeeft  wat voor punten uit de roman aanleiding kunnen geven voor debat, waarom nu voor bepaalde punten wordt gekozen (liefst mede op basis van een of twee beschouwingen), en welke vragen in concreto ter discussie worden voorgelegd. Zorg ervoor dat het om vragen of stellingen gaat die uitnodigen tot een constructief debat (dus geen vage vragen 'de zaal ingooien'), en behoud de leiding van het gesprek.

Samenwerking
De presentaties zijn in principe individueel mogelijk. Maar vanwege de grote belangstelling voor het college is het noodzakelijk om samen te werken. Aan studenten die zich inschrijven wordt gevraagd hun presentaties op elkaar af te stemmen om doublures of gebrek aan samenhang te voorkomen. Het is raadzaam om tenminste eenmaal samen te overleggen over de geplande aanpak. Een geÔntegreerde, gezamenlijke aanpak is zonder meer aan te raden. De drie onderdelen mogen wel herkenbaar blijven. Een voorbeeld: 1. bespreking van twee artikelen over de sociaal-economische achtergronden van de Romeinse wereld in Petronius', twee artikelen over het centrale middengedeelte ('gastmaal van Trimalchio'); 2. een analyse van een concreet voorbeeld van receptie van de roman (welke elementen worden gehandhaafd, welke weggehaald of juist toegevoegd?); 3. stellingen over de (post?)moderniteit van de roman.

Binnen de groep van inschrijvers wordt onderling bepaald wie de presentatie voor zijn/haar rekening nemen en wie meer aan voorbereiding of documentatie doet.

GIn geval van een groot aantal deelnemers vinden elke keer twee presentaties van elk maximaal 20 min. plaats, met drie studenten per presentatie

 
Dafnis en ChloŽ

 

 




Toetsing: Paper


Er vindt geen toetsing plaats in de vorm van een schriftelijk tentamen. Van alle studenten wordt een afsluitend individueel paper gevraagd over een thema naar keuze dat in verband staat met de antieke roman.

[Studenten GLTC kunnen, als zij dat willen, ook tentamen doen over een zelfstandig te lezen pensum Latijn of Griekse teksten uit romans. De eis van het paper vervalt dan voor hen. Vanzelfsprekend kan ook een pensum worden gelezen ter aanvulling van het paper. In dat geval kunnen extra studiepunten worden toegekend. In ieder geval moet voor een pensum van te voren goedkeuring van de docent worden gevraagd.]

Praktisch

Het paper omvat minimaal 5 en maximaal 15 pagina's netto zelfgeschreven tekst in normale A4 opmaak (NB dus minus illustraties, citaten, titelblad, inhoud en bibliografie). 

Het paper omvat in ieder geval een inleiding, met daarin een probleemstelling en een korte eigen reflectie op de relevantie tot behandeling ervan, alsmede een vooruitblik op de rest van het paper. 

De centrale passages maken gebruik van enkele titels zelf te kiezen secundaire literatuur. In ieder geval wordt altijd ook het boek van Holzberg gebruikt. Het paper biedt een analyse aan de hand van een zelf te kiezen vakspecifieke theorie of invalshoek op de antieke roman, en voegt een eigen bijdrage aan het debat. Anders gezegd: het paper heeft een structuur en opbouw die is geŽnt op de in de colleges gehanteerde werkvormen van de presentaties, zij het dat elke student nu alledrie de onderdelen in samenhang toepast. 

Wat de inhoud betreft is er een beperking in die zin dat tenminste ťťn van de op college behandelde en gelezen romans (Chariton, Petronius, Apuleius) serieus aan de orde komt. Dit kan bijvoorbeeld door een vergelijkende beschouwing over een bepaald aspect in zo'n roman, in vergelijking met een andere roman, al of niet uit de oudheid.

Het door een student mondeling gepresenteerde onderdeel mag de basis zijn van het paper, maar het is natuurlijk niet mogelijk om de presentaties van andere studenten hier over te nemen. Tenminste twee van de drie onderdelen moeten dus nieuw zijn en een eigen uitwerking tonen. Uiteraard mag een paper ook geheel los staan van de eerdere presentatie.

Het thema moet van tevoren bij de docent worden aangemeld en worden goedgekeurd (dit is vooral) om studenten te beschermen tegen mogelijk te ambitieuze projecten!)

Het paper wordt uiterlijk 1 februari 2015 ingeleverd, zodat de beoordeling voor 1 maart 2013 kan worden afgerond. 
De tweede termijn (herkansing) is 30 juni 2015.
NB Na 30 juni 2015 worden gťťn papers voor het college meer geaccepteerd en/of nagekeken.

 

 

Tentameneisen
Een student krijgt studiepunten (5 ects) als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

  • actieve deelname aan het college, voor tenminste 75%. Dat wil in de praktijk zeggen dat men ten hoogste een van de zes colleges mag missen.

  • presentatie van een onderdeel (volgens inschrijving) in een tweede college-uur, met een voldoende resultaat

  • inlevering van het paper dat voldoet aan de gestelde eisen en als voldoende wordt beoordeeld.

Berekening studielast (5 stp. = 140 u.)

  • colleges (6X2) incl. voorbereiding          24 u.

  • lezen 700 p. romans (15 p/u)                48 u.

  • bestuderen Holzberg (5 p/u)                 30 u.

  • voorbereiden presentatie                       5 u.

  • onderzoek en schrijven paper               33 u.
    ----------------------------------------------------
    totaal                                                140 u.


Alternatieve berekening studielast voor studenten GLTC uit het B3-jaar, die alleen het eerste collegeuur willen volgen (i.v.m. andere collegeverplichtingen). Deze studenten leggen een mondeling tentamen af op afspraak met de docent, in de laatste week van januari 2015. Het college (van 5 stp) kan voor hen dan meetellen voor 2,5 stp talige studiepunten

  • colleges (6X1) incl. voorbereiding          12 u.

  • lezen 700 p. romans (15 p/u)                48 u.

  • bestuderen Holzberg (5 p/u)                 30 u.

  • pensum (in overleg met docent)            50 u (= 50 p. OCT Grieks/Latijn van romans naar keuze)

    ----------------------------------------------------
  • totaal                                                140 u.



Bibliografie

 

Primaire literatuur

Voor de aanbevolen vertalingen, zie onder teksten

Voor wie de oorspronkelijke teksten wil lezen of raadplegen volgen hier enkele aanbevolen edities. Voor secundaire literatuur, zie onder.

aanbevolen editie Xenophon van Efese en Longos: Longus, Daphnis and ChloŽ; Xenophon of Ephesus, Anthia and Habrocomes, ed. anbd trans. by Jeffrey Henderson, Cambridge Mass./London 2009; online tekst beschikbaar op Thesaurus Linguae Graecae.

aanbevolen editie Chariton: Chariton, Callirhoe, ed. and transl. by G.P. Goold, Loeb Classical Library 481, Cambridge Mass./ London 1995; online tekst beschikbaar op Thesaurus Linguae Graecae.

aanbevolen editie Petronius: Petronius, Satyrica = Schelmenszenen; lateinisch-deutsch von Konrad MŁller und Wilhelm Ehlers; mit einem Nachwort von Niklas Holzberg, MŁnchen 1995 (4e dr. of later) (Tusculum editie). Eventueel is ook de Loeb-editie gemakkelijk. Een goed commentaar op het centrale gedeelte is: Petronii Arbitri Cena Trimalchionis edited by Martin S. Smith, Cena Trimalchionis, Oxford 1982. Online Latijnse tekst hier.

aanbevolen editie Apuleius: Apuleius, Metamophoses I (books I-VI) en II (books VII-XI), Loeb Classical Library 44 en 453;
Cambridge Mass./ London 1995. Online Latijnse tekst hier

Voor de Historia Apollonii aanbevolen: tweetalige uitgave door Franz Peter Waiblinger, in DTV, MŁnchen 1978 of later (helaas niet meer nieuw verkrijgbaar). Online Latijnse tekst hier.  

 

Secundaire literatuur

Naast primaire literatuur wordt bij het college ook secundaire literatuur gebruikt. In de UB zal een leesplankje worden ingericht met enkele essentiŽle titels. De docent beschikt voorts over de serie Groningen Colloquia on the Novel en het vervolg, het tijdschrift Ancient Narrative. Hieruit kan eventueel tussen de colleges door (of op afspraak) door studenten gekopieerd worden.

 

Voor verdere bibliografie over antieke narratieve teksten, zie met name:

Ancient Narrative (Klik door naar Petronian S(ociety) N(ewsletter)).

Speciale handbibliografie door Niklas Holzberg voor Petronius en Apuleius

kijk ook eens in Picarta (via www.ru.nl/ubn --> Catalogi)

 


Petronius gespeeld in Quo vadis (1951)


Petronius gespeeld in poolse film Quo vadis (2001)



Links

 

Ancient Narrative


latest changes here: 31-10-2012 15:57

 


Radboud Universiteit

GLTC

dit college in studiegids GLTC 2014-2015

Petronius op VincentHunink.nl

Apuleius op VincentHunink.nl

Ancient Narrative

 

HOME VH / vincenthunink.nl

(c) 2014 V. Hunink

copyright statement  / contact